Kreta to wspaniała wakacyjna destynacja, prawdopodobnie jedna z najciekawszych w całej Grecji. Panuje tu przyjemny, śródziemnomorski klimat, a wyspa oferuje całe mnóstwo atrakcji turystycznych. Niezależnie więc od tego, czy podczas urlopu planujesz błogie leniuchowanie, czy zamierzasz poznać trochę lokalnej historii i kultury, Kreta spełni Twoje oczekiwania. Ze względu na to, że turystyczne bogactwo wyspy jest niemal nieograniczone, a dni urlopu zawsze uciekają zbyt szybko, przedstawiamy listę 10 absolutnie najważniejszych miejsc, które po prostu trzeba zobaczyć na Krecie.
Pałac w Knossos - Kreta dla wielbicieli mitów
Knossos to niewielka miejscowość położona w północnej części Krety, około 6 kilometrów na południowy wschód od Heraklionu. To największe na wyspie stanowisko archeologiczne z epoki brązu, a zarazem podobno... najstarsze miasto w Europie(!). Tym, co przyciąga tu rzesze turystów, jest minojski pałac z okresu 2000 - 1400 p.n.e.
Fragment pałacu w Knossos został odkryty w 1878 roku, a 6 lat później podczas wykopalisk na wielką skalę odsłonięto całe jego rozległe ruiny. Ochrzczono go pałacem Minosa lub labiryntem kreteńskim, co od razu przywodzi na myśl (słuszne) skojarzenia z greckim mitem o Tezeuszu, Ariadnie i minotaurze.
Naukowcy ustalili, że pałac mógł zostać zniszczony podczas trzęsień ziemi i był wielokrotnie przebudowywany. Mimo to przez 600 lat zachował funkcjonalną spójność. Ostatecznie upadł dopiero pod koniec XIV wieku p.n.e., kiedy Kreta była już zajęta przez Achajów.
Ruiny budowli zachwycają rozległą powierzchnią. Turyści mają szansę zwiedzać pomieszczenia reprezentacyjne i kultowe, takie jak sala tronowa oraz sanktuarium, a także liczne labirynty pełniące funkcje gospodarcze i magazynowe. Na uwagę zasługują również monumentalne grobowce, które odkryto na obrzeżach miasta.
Mimo całego tego ogromu przygotuj się na zwiedzanie w tłumie - popularność pałacu ściąga tu rzesze turystów, zwłaszcza w godzinach południowych. Kontrowersje wzbudza także fakt betonowych rekonstrukcji, jakim zostały poddane ruiny po odkopaniu. Spotyka się to z krytyką wielu badaczy oraz turystów, niemniej pałac jest obowiązkowym miejscem na mapie Krety, które po prostu trzeba zobaczyć.
Heraklion - kreta dla miłośników archeologii
Heraklion trudno nazwać szczególnie urokliwą atrakcją, ale prędzej czy później pewnie i tak tam trafisz. Jest to w końcu największe miasto na Krecie i to tutaj znajduje się drugie co do wielkości lotnisko wyspy. Jeśli chodzi o walory turystyczne tego miejsca, większość zabytków znajduje się w obrębie weneckiego muru miejskiego. Odwiedź Platia Venizelou, gdzie zlokalizowana jest fontanna Morosini z 1628 roku, stanowiąca symbol miasta. Przejdź się także na spacer do weneckiego portu i rzuć okiem na imponującą twierdzę Koules. Jedną z głównych atrakcji Heraklionu stanowi popularne Muzeum Archeologiczne, gdzie obejrzysz niezliczone artefakty pochodzące z kluczowych wykopalisk na Krecie.
Laguna Balos - Kreta dla plażowiczów
Aby odpocząć trochę od zwiedzania i archeologii, przyda Ci się chwila odpoczynku na najpiękniejszej plaży na Krecie. Laguna Balos pojawia się na licznych folderach i pocztówkach z wyspy, regularnie zajmując wysokie pozycje w rankingach europejskich i światowych plaż. Nic w tym dziwnego. Jeśli zastanawiasz się, co zobaczyć na Krecie, to właśnie ten widok: turkusowa woda i biały, miękki piasek. Możesz oddać się tu kąpieli w krystalicznie czystym morzu, wylegiwaniu na słońcu, nurkowaniu i podziwianiu żyjących w lagunie rybek. Na plażę dostaniesz się kursującym na wyspę Gramvousa promem.
Chania - Kreta dla spragnionych średniowiecznego klimatu
Chania to drugie co do wielkości miasto na Krecie. Zostało założone przez Wenecjan w miejscu istniejącego tu od połowy IV wieku p.n.e. minojskiego osiedla. Do głównych atrakcji należy więc urocza dzielnica portowa oraz charakterystyczna renesansowa zabudowa. Co warto zobaczyć w tym miejscu?
- Stare Miasto - zabudowania z okresu panowania Wenecjan i Turków, czyli z XIII - XVI wieku. Rozciągają się na południe od portu i otoczone są murami obronnymi. Ucierpiały niestety wskutek bombardowań podczas II wojny światowej i zostały odrestaurowane ze środków unijnych.
- Port Wenecki - klimatyczna przystań stworzona przez Wenecjan w XIV wieku. Na terenie portu można podziwiać meczet tureckich Janczarów, a także 9 arsenałów, które zostały wzniesione pod koniec XV wieku w celu budowy statków i ich przechowywania zimą.
- Loggia Wenecka - zewnętrzne mury renesansowej loggii wzniesionej przez Wenecjan.
- Miejski park - co jest nadzwyczajnego w tym położonym na obrzeżach parku? Nie dość, że znajdziesz tam plenerowe kino i kawiarnię, to pasą się tam również dziki kozy Agrimi.
- Hala targowa - bardzo klimatyczne miejsce na zakupy, stworzone w 1923 roku na wzór hali w Marsylii. Znajdziesz tu rozmaite lokalne produkty.
- Muzea - jak na miasto o dużym znaczeniu kulturalnym przystało, Chania oferuje również możliwość zwiedzania Muzeum Archeologicznego oraz Muzeum Folkloru.
Wąwóz Samaria - Kreta dla piechurów
W Samarii znajduje się najdłuższy wąwóz Europy. Zlokalizowany jest on w południowo-zachodniej części wyspy i wymaga poświęcenia całego dnia na jego przejście. Zdecyduj się na tę wycieczkę tylko wtedy, gdy masz rzeczywiście sporo czasu i siły - to w końcu 18-kilometrowy spacer. Innym wyzwaniem, przed którym staniesz, będzie powrót z Samarii. Wąwóz opuszcza się bowiem w innym miejscu, niż to, w którym zaczyna się wędrówkę.
Spacer zaczniesz na wysokości 1229 metrów n.p.m. Szlak wiedzie przez las na samo dno kanionu, którym płynie strumyk. Na pewnym etapie wędrówki dotrzesz do wioski Samaria, która została opuszczona przez mieszkańców w 1962 roku, kiedy okolicę włączono do parku narodowego i objęto ścisłą ochroną. Na dalszych fragmentach ścieżka zwęża się nawet do 3 - 4 metrów szerokości, a skały po obu stronach pną się na wysokość 500 metrów! Ostatni etap to spacer przez pustynną równinę. Przed Tobą zatem sporo wrażeń - przygotuj się na nie, zaopatrując się w wygodne obuwie i dużą butelkę wody.
Jezioro Kournas - Kreta dla leniuchów
Kournas jest jedynym naturalnym słodkowodnym jeziorem na Krecie. Miejsce to gwarantuje zapierające dech w piersiach widoki, ponieważ spokojny akwen położony jest u podnóża malowniczych gór. Warto spędzić tu przynajmniej kilka godzin, aby zaznać trochę innego klimatu niż słone wody Morza Śródziemnego. Podczas kąpieli i sączenia zimnego napoju na plaży możesz też spotkać żółwie, które stanowią dla turystów nie lada atrakcję!
Rethymno - Kreta dla spacerowiczów
Kreta zachwyca pięknymi średniowiecznymi miasteczkami, a Rethymno jest właśnie jednym z nich. To trzecia co do wielkości miejscowość na wyspie, która nieustannie rywalizuje z Chanią o miano najpiękniejszego miasta na Krecie. Podobnie jak w opisanych wcześniej osadach, można podziwiać tutaj zabytkowy wenecki port oraz klimatyczne kamieniczki. Wenecko-osmańska historia Rethymno sprawia, że łatwo wsiąknąć w atmosferę miasteczka, by z przyjemnością włóczyć się po jego uliczkach i zakamarkach.
Jaskinia Dikte - Kreta dla grotołazów
Czy wiesz, gdzie według legend narodził się Zeus? Miało to mieć miejsce właśnie w jaskini Dikte na płaskowyżu Lassithi na Krecie. Widok groty robi niesamowite wrażenie - skrywa ona cudowne formacje stalagmitów, stalaktytów i stalagnatów, które koniecznie trzeba zobaczyć. Przed zejściem pod ziemię załóż wygodne buty, bo stroma ścieżka prowadzi po śliskich kamieniach. Nie zapomnij także o odzieży wierzchniej, bo w przeciwieństwie do plaż Krety, w jaskini panuje chłód.
Vai - Kreta dla amatorów drinków z palemką
Marzy Ci się plażowanie pod palmami? Koniecznie odwiedź Vai. Znajdziesz tu największy las palmowy w Europie. Rozpościera się on na powierzchni 250 tysięcy metrów kwadratowych, co nadaje położonej na jego skraju plaży karaibski charakter. Warto zaznaczyć, że rosnące tutaj drzewa należą do endemicznego gatunku, choć często można spotkać się także z teoriami, że palmy pojawiły się tu wraz z Saraceńskimi piratami, którzy zostawiali po sobie pestki daktyli.
Tyle o palmach. A skąd wzięli się tutaj turyści? Uroki plaży odkryli w latach 70. XX wieku hipisi. Dekadę później było to już wielkie obozowisko dla przybyszów z całego świata. Łatwo się więc domyślić, że bardzo szybko las i plaża przerodziły się w zaniedbane wysypisko. Wtedy działania podjęły kreteńskie władze, które zdecydowały o oczyszczeniu okolicy i zakazaniu campingów oraz wstępu na plażę nocą.
Spinalonga - Kreta dla ciekawych historii
Kreta cechuje się imponującymi rozmiarami jak na wyspę, lecz nie jest jedyną w okolicy. Podobnie jak wspomniana wcześniej Gramvousa, turystów przyciąga również Spinalonga. Do jej głównych atrakcji należy wenecki fort, grekokatolicka kaplica oraz budynki leprozarium.
Na uwagę zasługuje sama historia wyspy. Przede wszystkim była ona kiedyś fizycznie częścią Krety, jednak w wyniku trzęsienia ziemi ok. 1500 roku p.n.e. odłączyła się od półwyspu Spinalonga. W XVI wieku Wenecjanie swoim zwyczajem wznieśli na wyspie fortecę w miejscu dawnego akropolu. W 1715 Spinalonga - jak i cała Kreta - została podbita przez Turków, co również odbiło się na jej aktualnym charakterze. Najświeższa historia to jednak mroczne czasy pierwszej połowy XX wieku, kiedy to wyspa pełniła funkcję jednego z ostatnich leprozariów w Europie. Zsyłani tu byli chorzy na trąd. W efekcie Spinalonga jest obecnie zupełnie niezamieszkana.
Co warto zobaczyć na Krecie?
Powyższe 10 atrakcji to zaledwie wierzchołek góry lodowej, jeśli chodzi o miejsca, które warto zobaczyć na Krecie. Potraktuj je jednak jako spis pozycji obowiązkowych. Bogatsze plany może pokrzyżować bowiem ograniczony czas Twojego urlopu oraz fakt, że na Krecie atrakcje rozrzucone są po całej jej powierzchni. Dodatkowym utrudnieniem niejednokrotnie okaże się transport. Najlepiej zdać się w tym przypadku na wynajęcie samochodu, a przecież im dłuższy okres jego wynajmu, tym większe koszty.
Jeżeli w ciągu kilku dni urlopu znajdziesz jednak czas na więcej zwiedzania, w komentarzach koniecznie daj nam znać, co Twoim zdaniem warto zobaczyć na Krecie!